Zonnepanelen zetten daglicht om in elektriciteit. Dat gebeurt in zonnecellen, meestal gemaakt van silicium. Zodra licht op zo’n zonnecel valt, ontstaat er elektrische spanning en gaat er stroom lopen. Die stroom is eerst gelijkstroom. Een omvormer zet dit om naar wisselstroom, zodat je de stroom direct in huis kunt gebruiken voor je apparaten, laadpaal of warmtepomp. Wat je niet direct gebruikt, lever je terug aan het elektriciteitsnet of sla je op in een thuisbatterij.

Zonnepanelen worden de komende jaren vooral interessanter als je zelf de opgewekte stroom slim zelf gebruikt. Tot en met 31 december 2026 kun je teruggeleverde stroom nog salderen. Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling en krijg je voor teruggeleverde stroom een vergoeding van je energieleverancier. Direct zelf gebruiken blijft het meest voordelig, omdat je over die stroom geen leveringstarief, energiebelasting of btw betaalt.

Hoe werkt een zonnepaneel stap voor stap?

Een zonnepaneel bestaat uit meerdere zonnecellen. In die cellen zorgt licht voor beweging van elektronen. Die beweging noemen we elektrische stroom. Het natuurkundige proces daarachter heet het fotovoltaïsch effect. Zonnepanelen hebben geen felle zon nodig om stroom op te wekken: ook op een bewolkte dag produceren ze elektriciteit, alleen minder dan op een zonnige dag.

De stroom uit een zonnepaneel is gelijkstroom. Je apparaten en het elektriciteitsnet werken met wisselstroom. Daarom is een omvormer nodig. De omvormer zet gelijkstroom om naar bruikbare wisselstroom en zorgt met zogeheten MPPT-techniek dat je panelen zo veel mogelijk stroom produceren bij de lichtintensiteit en temperatuur van dat moment.

Daarna gaat de stroom via de meterkast je woning in. Staat op dat moment de wasmachine, vaatwasser, laadpaal of warmtepomp aan? Dan gebruik je direct je eigen zonnestroom. Wek je meer op dan je verbruikt, dan gaat het overschot naar het elektriciteitsnet. Verbruik je juist meer dan je panelen op dat moment leveren, dan neem je stroom af van het net.

Wat gebeurt er met stroom die je niet direct gebruikt?

Gebruik je je zonnestroom niet meteen, dan lever je die terug aan het elektriciteitsnet. Tot en met 2026 mag je als kleinverbruiker de teruggeleverde stroom nog wegstrepen tegen stroom die je op een ander moment afneemt. Dat heet salderen. Lever je over een jaar meer terug dan je verbruikt, dan krijg je voor dat overschot een terugleververgoeding.

Vanaf 1 januari 2027 stopt salderen. Je kunt dan nog steeds stroom terugleveren, maar je leverancier verrekent die niet meer met je afname. Voor alle teruggeleverde stroom krijg je een vergoeding. Tot 2030 moet die vergoeding minimaal 50% van het kale leveringstarief zijn, dus zonder belastingen. Energieleveranciers mogen ook terug leverkosten rekenen, maar alleen voor kosten die zij maken om de teruggeleverde stroom te verwerken; de ACM houdt toezicht.

Daarom wordt eigen verbruik steeds belangrijker. Stroom die je direct zelf gebruikt, hoef je niet van het net te kopen. Een gemiddeld huishouden gebruikt volgens RVO ongeveer 30% van de opgewekte zonnestroom zelf. Door apparaten te laten draaien wanneer de zon schijnt, kun je dat percentage verhogen.

Hoe haal je meer uit je zonnepanelen met Frank Energie?

Met zonnepanelen verdien je het meest wanneer je stroom gebruikt, opslaat of teruglevert op het juiste moment. Dat is precies waar de slimme diensten van Frank Energie op inspelen.

Met Slim Terugleveren kan Frank je zonnepanelen automatisch tijdelijk uitzetten wanneer terugleveren financieel ongunstig is, bijvoorbeeld bij negatieve stroomprijzen. Dat gebeurt via een koppeling met je omvormer en alleen wanneer je de dienst activeert. Zodra terugleveren weer loont, kan de opwekking worden hervat. De dienst helpt ook om pieken op het stroomnet te verminderen.

Daarbovenop biedt Frank Energie een terugleverbonus van ongeveer 15% bovenop de marktprijs voor stroom die je overdag teruglevert, onder de voorwaarden van Slim Terugleveren. In de Frank-app kun je volgen wat je met Slim Terugleveren hebt verdiend en wat je reguliere teruglever opbrengsten zijn.

Heb je een thuisbatterij? Dan kun je met Slim Stroom Handelen je batterij automatisch laten laden wanneer stroom goedkoop is en ontladen wanneer stroom meer waard is. Frank stuurt thuisbatterijen slim aan op basis van marktprijzen en kan, afhankelijk van de gekozen strategie, focussen op meer zelfconsumptie of op extra rendement via energiemarkten.

Rijd je elektrisch? Dan kan Slim Laden je auto automatisch opladen op voordelige momenten. Frank kijkt daarbij naar actuele marktprijzen en de belasting van het elektriciteitsnet. Wanneer er veel zon en wind is, dalen prijzen vaak en laad je voordeliger.

Kunnen zonnepanelen uitvallen bij veel zon?

Ja, dat kan. Op zonnige dagen leveren veel huishoudens tegelijk stroom terug. Als er lokaal te weinig verbruik is, kan de netspanning oplopen. Bij te hoge spanning schakelt de omvormer automatisch uit om apparaten in huis te beschermen. Netbeheer Nederland noemt 253 volt als grens waarboven omvormers kunnen afschakelen.

Je kunt de kans op afschakelen verkleinen door meer stroom te gebruiken wanneer de zon schijnt, bijvoorbeeld door je auto, vaatwasser of wasmachine overdag te laten draaien. Een oost-west opstelling kan ook helpen, omdat de opwek dan meer gespreid is. Bij terugkerende problemen is het verstandig om je installateur of netbeheerder te raadplegen.