Een warmtepomp zonder buitenunit bestaat zeker, maar het is niet één standaardproduct. In de praktijk gaat het meestal om een ventilatiewarmtepomp, een bodem- of water-waterwarmtepomp, of een binnenopgestelde lucht-water warmtepomp die buitenlucht via kanalen aan- en afvoert. Juist voor woningen met weinig buitenruimte, een appartement of situaties waarin een zichtbare buitenunit onwenselijk is, kan zo’n oplossing interessant zijn. Wel geldt: hoe “zonder buitenunit” precies werkt, verschilt sterk per type, en daarmee ook het rendement, de kosten en de installatie-eisen.

Kan een warmtepomp zonder buitenunit?

Ja. Alleen haalt de warmtepomp zijn warmte dan niet via een losse ventilatorbox buiten, maar bijvoorbeeld uit ventilatielucht, de bodem of het grondwater. Bij een binnenopgestelde lucht-water warmtepomp komt de bron nog steeds uit de buitenlucht, maar dan via gevel- of dakkanalen in plaats van via een zichtbare buitenunit. Dat kan aantrekkelijk zijn als je weinig plek buiten hebt of geluid aan de erfgrens wilt vermijden. Voor buitenunits gelden in Nederland namelijk geluideisen: overdag maximaal 45 dB en in de avond en nacht maximaal 40 dB op de erfgrens.

Welke types warmtepompen zonder buitenunit zijn er?

Ventilatiewarmtepomp

Een ventilatiewarmtepomp is een kleine warmtepomp voor woningen met mechanische ventilatie. Hij gebruikt de warmte uit de afgezogen binnenlucht en vervangt meestal de ventilatiebox. In bestaande woningen werkt dit type meestal samen met de cv-ketel, omdat het beschikbare vermogen wordt begrensd door de hoeveelheid ventilatielucht. Zoek je dus naar een kleine warmtepomp zonder buitenunit, dan is dit vaak de eerste optie om naar te kijken.

Bodem- of water-waterwarmtepomp

Onder deze categorie vallen systemen die warmte halen uit de bodem of uit het grondwater. Een gesloten bodemenergiesysteem gebruikt buizen met een vloeistof in de bodem; een open systeem werkt met grondwater. Het grote voordeel is het stabiele rendement en het ontbreken van een buitenunit. Daar staat tegenover dat de aanleg ingrijpender is en dat voor open bodemenergiesystemen een omgevingsvergunning van de provincie nodig is.

Binnenopgestelde lucht-water warmtepomp

Dit is de variant waar veel mensen op doelen met de zoekterm lucht-water warmtepomp zonder buitenunit. De warmtepomp staat volledig binnen, maar gebruikt nog wel buitenlucht als bron. Daarvoor zijn luchtkanalen door gevel of dak nodig. Dat maakt dit type interessant als een buitendeel niet gewenst is, maar het vraagt wel om voldoende binnenruimte, korte kanaaltrajecten en een slim ontwerp zonder te veel bochten.

Voor- en nadelen van een warmtepomp zonder buitenunit

Het grootste voordeel is duidelijk: je hebt geen zichtbare buitenunit in de tuin, op het balkon of aan de gevel. Dat scheelt vaak in uitstraling en verkleint de kans op discussie over plaatsing en buitengeluid. Zeker bij appartementen kan dat prettig zijn, omdat gevel en dak vaak tot de gemeenschappelijke delen van de VvE horen.

Daar staat tegenover dat “zonder buitenunit” niet automatisch betekent dat het systeem eenvoudiger of stiller is. Een ventilatiewarmtepomp heeft beperkt vermogen, een bodemwarmtepomp vraagt een bron en een hogere investering, en een binnenopgesteld lucht-water systeem vraagt juist extra binnenruimte en zorgvuldig ontworpen luchtkanalen. Het rendement en comfort hangen dus sterk af van het gekozen type én van je woning.

Wat kost een warmtepomp zonder buitenunit?

De kosten lopen behoorlijk uiteen, juist omdat “zonder buitenunit” meerdere technieken omvat. Indicatief kun je denken aan het volgende.

• Ventilatiewarmtepomp: ongeveer € 6.500 inclusief plaatsing. Voor een 2 kW-model met energielabel A+++, een subsidie van € 1.675.
• Bodemwarmtepomp / warmtepomp met bodembron: ongeveer € 30.000 voor een volledig elektrische warmtepomp met bodembron van 8 kW, een subsidie van ongeveer € 4.425.
• Binnenopgestelde lucht-water warmtepomp: Een binnengestelde lucht-water warmtepomp is vaak maatwerk. Als referentie kost een reguliere all-electric lucht-water warmtepomp van 8 kW ongeveer € 12.000; bij een binnenopstelling kunnen kanaalwerk, roosters en extra installatiewerk de prijs verder verhogen. Dat is een redelijke afleiding op basis van de bekende all-electric kostprijs en de extra installatiecomplexiteit van binnenopgestelde systemen.

Voor subsidie geldt in alle gevallen: controleer vóór aankoop of het model op de RVO-meldcodelijst staat. RVO geeft aan dat warmtepompen voor woningeigenaren via de ISDE lopen, dat het apparaat nieuw moet zijn, door een bouwinstallatiebedrijf geplaatst moet worden en dat je de aanvraag binnen 24 maanden na installatie doet.

Warmtepomp appartement zonder buitenunit: is dat slim?

Voor een appartement kan een warmtepomp zonder buitenunit extra interessant zijn, juist omdat buitenruimte vaak beperkt is en een VvE meestal zeggenschap heeft over gevel, dak en andere gemeenschappelijke delen. Tegelijk blijft een appartement technisch maatwerk: er moet binnen ruimte zijn voor de unit en soms ook voor een boilervat, en bij een binnenopgesteld systeem zijn gevel- of dakdoorvoeren nodig. Daardoor is het slim om dit type oplossing altijd vooraf technisch én juridisch te laten toetsen.

Waar moet je op letten bij installatie?

• Isolatie en afgiftesysteem: een volledig elektrische warmtepomp werkt meestal met lagere watertemperaturen van ongeveer 30 tot 55 °C. Je woning moet dus redelijk tot goed geïsoleerd zijn en je radiatoren of vloerverwarming moeten daarbij passen.
• Ruimte binnen: zonder buitenunit schuift meer techniek naar binnen. Denk aan de unit zelf, een eventuele boiler en bij lucht-water systemen ook de luchtkanalen.
• Ventilatiesysteem: een ventilatiewarmtepomp is vooral geschikt voor huizen met mechanische ventilatie. Bij balansventilatie heb je vaak een specifiek systeem nodig.
• Bron en regelgeving: bij bodem- en water-water systemen moet de bodem of grondwatersituatie geschikt zijn. Voor open bodemenergiesystemen is een omgevingsvergunning van de provincie nodig; voor gesloten systemen gelden algemene regels en kan gemeentelijk maatwerk spelen.
• Installateur en subsidie: kies een vakbekwame installateur. Voor ISDE is installatie door een bouwinstallatiebedrijf verplicht en moet je de subsidie achteraf, maar wel binnen 24 maanden, aanvragen.
• Verwar monoblock niet met ‘zonder buitenunit’: monoblock betekent alleen dat alles in één apparaat zit; zo’n toestel kan alsnog buiten staan.

Afsluiting kennisbank artikel over warmtepompen zonder buitenunits

Een warmtepomp zonder buitenunit kan absoluut, maar er is niet één beste oplossing voor iedereen. Zoek je een compacte en relatief toegankelijke route, dan is een ventilatiewarmtepomp vaak de eerste optie. Zoek je maximaal rendement en helemaal geen buitendeel, dan kom je eerder uit bij een bodem- of water-waterwarmtepomp. En wil je juist een lucht-water warmtepomp zonder zichtbare buitenunit, dan is een binnenopgesteld systeem mogelijk, mits je woning genoeg ruimte en de juiste technische voorwaarden heeft.

Wil je je verder oriënteren? Bekijk dan direct onze warmtepompen vergelijken pagina, lees meer over warmtepomp subsidie, ontdek hoe Slim Verwarmen werkt of kijk of een dynamisch energiecontract past bij jouw situatie. Geschikte warmtepompen kunnen automatisch worden aangestuurd op basis van comfort, instellingen en marktprijzen door middel van een samenwerking met Frank Energie.