Een warmtepomp en vloerverwarming vormen vaak een sterke combinatie. Dat komt doordat een warmtepomp het best presteert bij lage aanvoertemperaturen, terwijl vloerverwarming juist is ontworpen om met relatief lauw water een groot oppervlak gelijkmatig te verwarmen. Dat zorgt voor stabiel comfort en helpt het systeem efficiënt te draaien.

Waarom werkt een warmtepomp goed met vloerverwarming?

Een cv-ketel draait vaak met water van 60 tot 80°C. Een warmtepomp verwarmt het systeemwater meestal tot ongeveer 30 tot 55°C. Vloerverwarming kan daar juist goed mee overweg, omdat de warmte via een groot vloeroppervlak wordt afgegeven. Daardoor hoeft de warmtepomp minder hard te werken om dezelfde ruimte comfortabel warm te krijgen.

Dat is precies wat lage temperatuurverwarming, ook wel LTV genoemd, zo interessant maakt. Vloer- en wandverwarming zijn ervoor gemaakt, maar ook geschikte radiatoren kunnen op lage temperatuur werken. LTV levert niet alleen een stap richting aardgasvrij wonen op, maar vaak ook een gelijkmatiger warmtegevoel en minder luchtstromen in huis.

Bij warmtepomp vloerverwarming draait het dus niet alleen om warme voeten. De echte winst zit in de lagere aanvoertemperatuur, het grotere afgifte oppervlak en het feit dat de temperatuur in huis constanter blijft. Juist daardoor past vloerverwarming technisch vaak beter bij een warmtepomp dan klassieke radiatoren op hoge temperatuur.

Is vloerverwarming noodzakelijk bij een warmtepomp?

Nee, vloerverwarming is niet verplicht. Ook bestaande radiatoren of convectoren kunnen geschikt zijn, zeker in een redelijk tot goed geïsoleerde woning. Daarnaast zijn er speciale lage-temperatuur radiatoren en convectoren die beter passen bij een warmtepomp.

Bij een volledig elektrische warmtepomp zie je wel vaker dat vloerverwarming of LTV-radiatoren nodig zijn. Zo’n systeem moet immers het hele huis op lage temperatuur kunnen verwarmen. Voor een hybride warmtepomp liggen de eisen meestal lager, omdat de cv-ketel op koude piekmomenten kan bijspringen.

Wil je weten of jouw woning al warmtepomp-klaar is? Dan is de 50-graden test een slimme eerste stap. Zet je cv-ketel in een koude periode op ongeveer 50°C en kijk of je huis nog steeds comfortabel warm wordt. Blijft dat goed gaan, dan is de kans groter dat je woning geschikt is voor lage temperatuurverwarming en een warmtepomp.

Kosten warmtepomp met vloerverwarming

De totale kosten hangen af van het type warmtepomp, het benodigde vermogen, de installatie en de vraag of de vloerverwarming al aanwezig is. Richtprijzen inclusief installatie en exclusief subsidie: hybride zonder nieuwe cv-ketel €4.000 tot €7.000, hybride met nieuwe cv-ketel €6.000 tot €8.500, all-electric-ready €7.000 tot €14.200, all-electric €8.000 tot €16.000 en bodem/water €15.000 tot €30.000.

Voor watergedragen vloerverwarming is het grofweg €40 tot €70 per m². Gaat het om een bestaande betonnen vloer die moet worden ingefreesd en laat je tegelijk radiatoren verwijderen, dan is de totaalindicatie zelfs ongeveer €210 per m². Dat verschil laat vooral zien hoeveel de kosten afhangen van de omvang van de verbouwing.

Welke warmtepomp is geschikt voor vloerverwarming?

Voor woningen met vloerverwarming is een lucht-water-warmtepomp meestal de meest logische keuze. Volgens Frank Energie zijn bijna alle hybride en all-electric-ready warmtepompen lucht-water-systemen. Heb je al redelijke isolatie, maar wil je stap voor stap verduurzamen, dan is een hybride warmtepomp vaak een logische eerste stap. Is je woning goed geïsoleerd en kan het hele huis op lage temperatuur worden verwarmd, dan komt een volledig elektrische warmtepomp in beeld.

Heb je beneden vloerverwarming en boven nog radiatoren? Dan hoeft dat geen showstopper te zijn. In veel bestaande woningen is juist een hybride opstelling praktisch, omdat die het grootste deel van het jaar efficiënt draait en de cv-ketel alleen bijspringt op koude piekmomenten. Een hoge-temperatuurwarmtepomp kan ook, maar die verbruikt doorgaans meer stroom dan een systeem dat echt op lage temperatuur kan werken.

Bestaande vloerverwarming: waar let je op?

Heb je al vloerverwarming? Controleer dan eerst of het om een watergedragen systeem gaat. Elektrische vloerverwarming is volgens ons juist niet zo zuinig als hoofdverwarming en is daarom meestal geen logische partner voor een warmtepomp.

Kijk daarna naar isolatie en vloeropbouw. Zonder goede vloerisolatie kost vloerverwarming veel energie. Frank Energie adviseert bij vloerverwarming voor nieuwe vloeren minimaal Rd 5 als richtpunt. Ook de vloerafwerking telt mee: tegel en PVC geleiden warmte meestal beter dan een dikke houten vloer, en hout is ook minder ideaal bij vloerkoeling.

Laat ten slotte ook de regeling controleren. Frank Energie wijst erop dat vloer- en wandverwarming via een warmtewisselaar op een lagere temperatuur worden gevoed dan radiatoren. In de praktijk betekent dat: laat de installateur checken of verdeler, regeling en doorstroming nog passen bij een warmtepomp en een eventuele koelvraag.

Vloerverwarming koelen met een warmtepomp?

Ja, in veel gevallen kun je met vloerverwarming ook koelen. Onze dynamische energie specialisten geven aan dat omkeerbare lucht-water-warmtepompen en bodemwarmtepompen actief kunnen koelen, mits het afgiftesysteem daarvoor geschikt is. Zo kun je de hele woning via hetzelfde systeem comfortabeler maken in de zomer.

Koelen via de vloer moet wel goed worden ingeregeld. Volgens onze adviseurs moet de aanvoertemperatuur van het water daarvoor ongeveer 4 tot 5 graden lager liggen dan de kamertemperatuur; ga je te koud, dan kan condens ontstaan op of onder de vloer. Een houten vloer is bovendien minder ideaal, omdat die sterker isoleert.

Warmtepomp slim aansturen

Wil je nog meer uit je systeem halen, dan is slim aansturen interessant. Frank stuurt met Slim Verwarmen je warmtepomp automatisch iets eerder of later aan op basis van energiemarkten, zonder dat het comfort merkbaar verandert. In de app bepaal je zelf hoeveel sturingsruimte je geeft. Frank noemt voor een gemiddeld huishouden een extra besparing van ongeveer €209 per jaar bovenop de besparing van de warmtepomp zelf. In combinatie met een dynamisch energiecontract, waarbij stroomprijzen per uur of kwartier meebewegen met de markt, kan dat extra interessant zijn.