Als er files op ons stroomnet staan, dan mijden we toch gewoon de spits?

15 april 2021

Doel van ons Klimaatakkoord is een volledig CO2-vrij elektriciteitssysteem in 2050. Fossiele brandstoffen (kolen, aardolie en aardgas) moeten worden vervangen door hernieuwbare elektriciteitsbronnen als zonne- en windenergie. Nederland loopt flink achter op de Parijse doelstellingen. De beperkingen van onze infrastructuur werken als een frustrerende rem op onze vergroeningssnelheid. We hebben een fantastisch betrouwbaar netwerk in Nederland. Maar het kan onze groene ambities nu niet aan.

Dat zit zo. Er is een toenemende vraag naar (groene) elektriciteit door de stijging van elektrisch vervoer en elektrische verwarming. Ons elektriciteitsnet heeft moeite die ontwikkeling te faciliteren. De kabel is te dun. En omdat iedereen op dezelfde momenten stroom vraagt, ontstaan er files op het net. Door die files kunnen de initiatieven voor zon- en windenergie niet snel genoeg worden aangesloten. Dat remt dus direct onze energietransitie. We kunnen niet wachten tot het energienetwerk uitgebreid en verzwaard is door de netbeheerders. Uit een recent onderzoek van PWC blijkt dat dit meer dan 100 miljard gaat kosten en het is nog maar de vraag hoe dat gefinancierd gaat worden. En zelfs als we uit die discussie zijn duurt het nog tientallen jaren voordat we ons netwerk op orde hebben. Zo komen onze klimaatdoelstellingen in gevaar.

Er is echter een makkelijke manier om de druk op ons netwerk te verlichten. Nederland heeft de installatie van slimme meters namelijk wél op orde. Bijna driekwart van onze huizen heeft er eentje hangen. Dat biedt de mogelijkheid om stroom en gas op een andere manier af te rekenen. Bijvoorbeeld op spotprijzen. Dat zijn uurprijzen voor stroom en dagprijzen voor gas. Door deze prijzen toe te passen stimuleer je mensen om verbruik te verplaatsen naar momenten dat het aanbod groot is of de vraag klein. Op die momenten is de energie het goedkoopst, maar ook het groenst! Op termijn kunnen batterijen ook helpen bij het verschuiven van verbruik: zij laden op als prijzen laag zijn en ontladen bij hoge prijzen. Zo wordt het netwerk beter gebalanceerd en kun je sneller de stijging van groene stroom vraag en aanbod opnemen.

Dat dit een goed idee is, zie je al in Scandinavië waar dit product de nieuwe standaard is op de particuliere markt. De Europese Commissie heeft onlangs wetgeving aangenomen dat andere landen verplicht snel te moeten volgen. Het spotprijsaanbod zal zo binnen enkele jaren ook in Nederland de nieuwe norm worden. Maar daar kunnen we niet op wachten.

Om de vergroening van het netwerk nu te versnellen moeten we ons gebruik gewoon een beetje verplaatsen. Frank Energie is een nieuwe leverancier die daar vol op inzet. “We rekenen af op basis van spotprijzen zonder marge. We verdienen dus niets aan het verbruik van onze klanten. En met de app van Frank wordt dit verplaatsen makkelijk. Daardoor ben je goedkoper en groener uit, en help je ons stroomnet te verlichten. Want waarom zouden we wachten? We hebben juist vaart nodig!”